Als je mensen vraagt welke bezittingen ze uit hun brandende huis zouden redden, is een van de meest voorkomende antwoorden het fotoalbum of een computer met hun digitale afbeeldingen. Interessant hoe we in paniekmodus waarschijnlijk eerder voor het redden van foto’s zouden kiezen dan voor waardevolle sieraden. Deze impuls om onze vastgelegde herinneringen te redden, is een krachtige emotie, die veelzeggend is over de rol die fotografie in ons leven heeft. Het zegt iets over ons verlangen om de meest kostbare momenten in beeld te brengen en te bewaren.
We koesteren de belangrijke gebeurtenissen en mensen in ons leven. Verjaardagen, geboorten, mensen die (veel)betekenend voor ons zijn, huwelijken, vakanties en zo kan ik nog wel even doorgaan. Deze momenten worden allemaal vastgelegd omdat ze ertoe doen. Foto’s zijn ons persoonlijke verhaal, een tijdlijn van ons leven vol gezichten, dieren, gebeurtenissen en plaatsen waar we van houden.

Van belang

Een tijd geleden wandelde ik langs een locatie waar een schoolfoto gemaakt werd. Het is een enorme groep jonge kinderen zo rond de leeftijd van zes jaar. Ze staan keurig geprepareerd in hun nette kleren op de voorgrond met daarachter de leraren, eveneens strak in lijn en in keurig outfit. Op het moment dat de fotograaf op zijn sluiterknop drukt, staat het hele zwikje voor wel een hele seconde stil. Nou ja, bijna het hele zwikje dan. Je hebt altijd die clown die zo nodig een gekke bek moet trekken. Of die dromer die nét op het moment van afdrukken een vlindertje ziet fladderen en dus niet in de camera kijkt.
Dan klinkt de ‘klik’ van de sluiter en vrijwel meteen daarna spat de groep uiteen en ontsnappen de kinderen aan hun gedwongen immobiliteit. Ze gaan snel weer verder waar ze mee bezig waren: balletje trappen, touwtje springen, tikkertje spelen.
Geen van deze kinderen realiseert zich dat de foto hen zeer waarschijnlijk gaat overleven. Een paar generaties later kan deze pic zo op een zolder, tussen de oude spullen opduiken en gaat een kleine wijsneus opa of oma zoeken tussen de frisse jonge gezichten op de foto.

Foto’s zijn van belang omdat ze momenten van ons leven bevriezen, die anders onopvallend voorbij zouden zijn gegaan en uiteindelijk verloren zouden gaan tussen de vele herinneringen die ons leven groot is. En foto’s blijven voortbestaan, lang nadat wij er niet meer zijn om ons verhaal te vertellen.

Het beste aan een foto is dat deze nooit verandert,
zelfs niet als de mensen erop dat wel doen.

Andy Warhol

Foto’s zijn ook veel meer dan ‘gewoon’ een afbeelding. Fotografie spreekt onze wens aan om wat we mooi en interessant vinden met anderen te delen. De huidige sociale media is daar het bewijs van. Facedbook, Twitter, Flickr, Snapchat en vooral Instagram floreren op dit concept.
Nu kun je daar wat van vinden, die behoefte om bijna ieder moment van de dag te delen met de rest van de wereld, maar het feit is: foto’s waren nog nooit zo belangrijk in ons leven. Miljoenen mensen delen hun persoonlijke, gepassioneerde en soms eigenzinnige kijk op de wereld om hen heen. Via deze beelden betrekken niet alleen onze dierbaren bij ons dagelijks leven, maar soms ook een wereld van vreemden en gelijkgestemden. Hoe krachtig is dat?

Foto’s zijn emoties

Natuurlijk maken we niet alleen vrolijke foto’s. Verdriet, pijn en misère zijn krachtige emoties die – als zorgvuldig vastgelegd – een enorme uitwerking kunnen hebben op de hele wereld. Ik noem de beruchte foto van Nick Ut van het Vietnamese meisje wiens kleding van haar lijf was gebrand door Napalm bommen. Of die World Press winnende foto van de Charlie Cole, van de Chineze student die in zijn uppie een heel leger aan tanks tegenhield. Foto’s die ik in mijn lagere school tijd onder ogen kreeg en sindsdien in mijn geheugen gegrift zijn. Zó krachtig kan een foto zijn.

Mijn eigen emotie

Maar ook heb ik een paar eigen foto’s die ik keer, op keer, op keer bekeken heb. Omdat deze een lach op mijn gezicht toveren iedere keer als ik er naar kijk. Of omdat ze me herinneren aan een bijzonder moment, zoals bijvoorbeeld de geboorte van mijn jongste op de foto hieronder. Nee, niet mijn beste shot (duh, net bevallen!) maar wel één van mijn favorieten.

Of – in het geval van de geboorte van mijn oudste – omdat het me hielp bij het verwerken van een trauma, zoals je ziet op de aller eerste foto bij deze blog. Wederom niet de beste foto, maar wat wil je? Onverwachts je kind op de intensive care maakt dat niets belangrijker is dan ‘overleven’. Maar toch is dit een foto die me heel dierbaar is. Een van de weinige herinneringen aan die periode die zó kenmerkend is voor ons leven. Ook al is dat dat niet de beste foto van de wereld…

 

Een foto vertelt altijd twee verhalen:
dat van de persoon op de foto en dat van degene achter de camera.

Daphne

En die persoon achter de camera, die ben ik maar al te graag. Verhalen vertellen, emoties vastleggen, belangrijke momenten registreren.
Foto´s… Ik kan er niet zonder!